Xu hướng kinh doanh theo mạng đã xuất hiện từ lâu nhưng tại Việt Nam còn khá mới mẻ, nhiều tiềm năng phát triển doanh thu đột phá. Chủ shop hãy tìm hiểu chi tiết về hình thức bán hàng này qua bài viết dưới đây để có thể áp dụng thành công nhé.
1. Kinh doanh theo mạng là gì?
Kinh doanh theo mạng (Network Marketing) là một chiến lược tiếp thị thông minh, trong đó công ty bán sản phẩm trực tiếp đến tay người tiêu dùng qua mạng lưới nhà phân phối độc lập. Những người tham gia không chỉ kiếm phần trăm hoa hồng từ việc bán hàng cá nhân, mà còn thu lợi nhuận từ doanh số của người họ trực tiếp tuyển dụng vào hệ thống.
Dưới đây là lịch sử kinh doanh theo mạng chi tiết cho bạn tham khảo thêm:
Giai đoạn đầu tiên (1945 - 1979) đánh dấu sự ra đời của kinh doanh theo mạng khi các công ty tiên phong bắt đầu áp dụng mô hình trả thưởng nhiều tầng tại thị trường Mỹ.
Bước sang giai đoạn thứ hai (1980 - 1989), ngành này chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ khi hàng loạt công ty mới thành lập và mở rộng quy mô hoạt động vượt ngoài biên giới quốc gia.
Giai đoạn thứ ba (1990 - 1999) ghi nhận “cuộc cách mạng” cho hệ thống quản lý mạng lưới bán hàng nhờ sự xuất hiện của máy tính và Internet. Điều này giúp chủ mạng lưới theo dõi doanh số, quản lý hệ thống phân phối và tính toán hoa hồng tự động, minh bạch.
Ở giai đoạn thứ tư (2000 - hiện nay), lịch sử kinh doanh theo mạng đã chuyển đổi số mạnh mẽ nhờ sự phát triển vượt bậc của thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội. Đây cũng là thời điểm mô hình kinh doanh theo mạng dành cho người ít thời gian lên ngôi, cho phép mọi cá nhân linh hoạt xây dựng mạng lưới ngay trên điện thoại.
Tham khảo thêm: Gợi ý cách bán hàng online đắt khách
Kinh doanh theo mạng là hình thức bán hàng theo mạng lưới phân phối độc lập.
2. 4 mô hình kinh doanh theo mạng phổ biến
Hiện nay, có 4 mô hình kinh doanh theo mạng phổ biến là mô hình nhị phân, mô hình ma trận, sơ đồ một cấp và bậc thang ly khai. Chủ shop hãy tiếp tục tham khảo nội dung bên dưới để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho mình:
2.1. Kinh doanh theo mô hình nhị phân
Kinh doanh theo mô hình nhị phân là cấu trúc đặc thù mà mỗi nhà phân phối chỉ phát triển tối đa hai mạng lưới tuyến dưới. Hệ thống này khuyến khích tinh thần làm việc nhóm cao độ vì doanh số và hoa hồng được tính theo mức trung bình cộng của cả hai nhánh.
2.2. Kinh doanh theo mô hình ma trận
Với mô hình ma trận, mạng lưới hoạt động bị giới hạn nghiêm ngặt về chiều rộng lẫn chiều sâu, phổ biến nhất là 3x9 hoặc 5x7. Đặc điểm này buộc các thành viên đi trước phải tích cực hỗ trợ tuyến dưới để lấp đầy vị trí trống, từ đó tạo ra cấu trúc phát triển đồng đều và gắn kết chặt chẽ.
2.3. Kinh doanh theo mô hình sơ đồ một cấp
Đây được xem là mô hình đơn giản nhất khi nhà phân phối được phép tuyển dụng không giới hạn số lượng thành viên tuyến đầu. Mức hoa hồng trong hệ thống sơ đồ một cấp được chi trả ở tỷ lệ đồng đều cho tất cả các thế hệ tuyến dưới mà không phân biệt cấp bậc.
2.4. Kinh doanh theo mô hình bậc thang ly khai
Sơ đồ bậc thang ly khai cho phép nhà phân phối xây dựng mạng lưới rộng mở không giới hạn. Tuy nhiên, khi một nhánh đạt đến cấp độ doanh số nhất định, họ sẽ chính thức “ly khai” (rời khỏi) khỏi nhóm ban đầu. Lúc này, người bảo trợ tuyến trên không nhận hoa hồng bán lẻ từ nhánh đó nữa mà chuyển sang nhận từ lãnh đạo mang tính chất cố định.
Mô hình bậc thang ly khai xuất hiện khi một người đạt đến doanh số quy định và rời khỏi mạng lưới kinh doanh.
3. Đặc điểm của kinh doanh theo mạng
Đặc điểm cốt lõi tạo nên sức hút của kinh doanh theo mạng là khả năng phân phối trực tiếp, chi phí khởi đầu thấp, thời gian làm việc linh hoạt và tiềm năng tạo thu nhập thụ động.
Hàng hóa và dịch vụ được phân phối trực tiếp từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng qua hình thức truyền miệng, bỏ qua khâu trung gian bán lẻ truyền thống.
Chi phí khởi nghiệp ban đầu thấp, giúp bất kỳ đối tượng nào cũng có thể bắt đầu mà không phải đối mặt với áp lực vốn liếng hay rủi ro tồn kho hàng hóa.
Tính linh hoạt tuyệt đối về không gian và thời gian làm việc giúp các cá nhân tham gia dễ dàng kết hợp công việc tiếp thị này với nghề nghiệp hành chính khác.
Hệ thống trả thưởng nhiều tầng thông minh mang lại cơ hội xây dựng nguồn thu nhập thụ động bền vững và không giới hạn khi mạng lưới tuyến dưới phát triển ổn định.
Xem thêm: Top các kênh bán hàng online hiệu quả
4. Lợi ích của kinh doanh theo mạng đối với doanh nghiệp
Một số lợi ích nổi bật khi kinh doanh theo mạng là tối ưu hóa chi phí vận hành và phân phối sản phẩm ra thị trường. Nhờ đó, người bán không chỉ gia doanh số bền vững, tạo lòng tin với khách hàng mà không phụ thuộc vào các kênh quảng cáo đắt đỏ.
Tiết kiệm chi phí: Qua việc bán hàng trực tiếp từ mạng lưới cá nhân, người bán cắt giảm đáng kể ngân sách cho quảng cáo, thuê mặt bằng và trưng bày sản phẩm.
Mở rộng thị trường nhanh chóng: Nhờ mạng lưới nhà phân phối độc lập khắp mọi nơi, sản phẩm dễ dàng tiếp cận nhiều khu vực địa lý, thậm chí vươn ra thị trường quốc tế.
Tăng trưởng doanh số ổn định: Cơ chế vận hành của hệ thống phân phối này giúp số lượng người bán tăng theo cấp số nhân, từ đó doanh số bán ra tăng mạnh mẽ.
Xây dựng niềm tin thương hiệu: Hàng hóa được giới thiệu qua trải nghiệm thực tế và uy tín cá nhân nên có thể tạo được độ tin cậy tuyệt đối từ người mua.
Kinh doanh theo mạng giúp thương hiệu xây dựng uy tín với khách hàng nhanh chóng.
5. Các hình thức kinh doanh mạng phổ biến
Kinh doanh theo mạng được chia thành nhiều hình thức khác nhau nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển của từng shop. Trong đó, về khía cạnh phạm vi lãnh thổ có kinh doanh trong nước và quốc tế. Còn nếu theo tính chất công việc hay hàng hóa sẽ có kinh doanh chân chính hoặc biến tướng.
5.1. Phân loại dựa trên phạm vi lãnh thổ
Kinh doanh theo mạng trong nước: Đây là hình thức bán hàng mà toàn bộ mạng lưới nhà phân phối, hệ thống quản lý nhân sự và các hoạt động giao dịch mua bán đều diễn ra bên trong ranh giới lãnh thổ của một quốc gia.
Kinh doanh theo mạng ở phạm vi quốc tế: Khi một công ty mở rộng mạng lưới phân phối vượt ra khỏi biên giới quốc gia, họ đang áp dụng hình thức phát triển mạng lưới ở quy mô toàn cầu.
5.2. Phân loại dựa theo tính chất công việc, hàng hóa
Kinh doanh theo mạng chân chính: Một trong những điều cần biết trong kinh doanh theo mạng chân chính là tập trung vào việc tạo ra giá trị thực sự với người mua qua quá trình phân phối sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao. Ở mô hình chuẩn mực này, hoa hồng toàn bộ mạng lưới được chi trả hoàn toàn dựa trên doanh số bán hàng thực tế.
Kinh doanh theo mạng biến tướng: Mô hình mạng lưới biến tướng hay kinh doanh kim tự tháp là một hình thức lừa đảo tinh vi, trong đó lợi nhuận chủ yếu đến từ việc thu phí gia nhập của những người mới tham gia.
6. Cách xây dựng hệ thống kinh doanh theo mạng hiệu quả
Để nắm được cách xây dựng hệ thống kinh doanh theo mạng thành công, người tham gia cần chủ động mở rộng mối quan hệ và định vị bản thân chuyên nghiệp. Bên dưới là hướng dẫn chi tiết cho shop tham khảo:
6.1. Mở rộng và phát triển các mối quan hệ
“Chìa khóa cốt lõi” để thành công là con người. Vì vậy, chủ shop phải liên tục giao tiếp, làm quen một cách tinh tế giúp bổ sung ứng viên tiềm năng vào danh sách đối tác. Trong đó, shop hãy dành thời gian quan tâm và tìm hiểu nhu cầu thực sự của những người xung quanh để dễ dàng giới thiệu sản phẩm và cơ hội kinh doanh.
Kinh doanh mạng lưới chỉ thành công khi bạn chủ động kết nối, mở rộng mối quan hệ.
6.2. Chấp nhận những lời từ chối
Trong quá trình chia sẻ cơ hội khởi nghiệp, gặp phải sự hoài nghi gay gắt hay lời từ chối thẳng thừng từ khách hàng là điều hoàn toàn bình thường. Thay vì nản chí, bạn hãy xem mỗi cái lắc đầu là một bài học thực tế quý giá để đúc kết kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống.
6.3. Xây dựng thương hiệu cá nhân uy tín
Trên thực tế, người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên mua hàng và hợp tác với cá nhân họ thực sự tin tưởng. Do đó, xây dựng hình ảnh cá nhân chỉn chu, chuyên nghiệp cùng với vốn kiến thức sâu rộng về sản phẩm tạo ra “lực hút vô hình” đối với các nhà phân phối tiềm năng.
7. Bí quyết thành công trong kinh doanh theo mạng từ A đến Z
Để kinh doanh theo mạng thành công bạn cần có sự tự tin khi giới thiệu sản phẩm, bản lĩnh giữ vững lập trường và kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng. Cụ thể như sau:
7.1. Không ngại bán sản phẩm
Bán hàng là “dòng máu” nuôi dưỡng hệ thống mạng lưới. Vì vậy, bạn phải bước qua nỗi sợ hãi để tự hào lan tỏa giá trị thực sự của sản phẩm đến mọi nhà. Chỉ khi bạn là một khách hàng trung thành, trực tiếp trải nghiệm và say mê với chính sản phẩm của công ty, mới có thể truyền tải trọn vẹn đến người tiêu dùng khác.
7.2. Giữ vững lập trường kinh doanh
Ngành tiếp thị mạng lưới thường xuyên đối mặt với nhiều định kiến trái chiều. Điều này đòi hỏi bạn trang bị tinh thần thép để bảo vệ niềm tin của mình. Do đó, một trong các bài học trong kinh doanh theo mạng là bạn hãy luôn xác định rõ ràng mục tiêu cuộc đời, bám sát kế hoạch hành động đã vạch ra và chủ động tránh xa luồng thông tin tiêu cực có thể làm lung lay ý chí.
Người tham gia mạng lưới kinh doanh theo mạng nên giữ thái độ trung lập, không bị ảnh hưởng bởi lời nói xung quanh.
7.3. Không ngừng kiên trì và nỗ lực
Thành công vĩ đại không bao giờ gõ cửa chỉ sau một đêm, đặc biệt là trong hành trình xây dựng một hệ thống mạng lưới phân phối có chiều sâu và độ phủ rộng trong nước lẫn quốc tế. Do thế, sự nỗ lực rèn luyện bản thân mỗi ngày, kết hợp với việc học hỏi cách làm của những “thủ lĩnh” đi trước là con đường ngắn nhất đưa bạn chạm tới đỉnh cao vinh quang.
8. Những người nổi tiếng nói về kinh doanh theo mạng
Dưới đây là 5 câu nói truyền cảm hứng mạnh mẽ từ các tỷ phú và chuyên gia kinh tế hàng đầu thế giới dành cho mô hình tiếp thị thông minh này:
Bill Gates: Nếu tôi được trao cho một cơ hội để làm lại từ đầu, tôi sẽ chọn kinh doanh theo mạng.
Robert Kiyosaki: Những người giàu nhất trên thế giới tìm kiếm và xây dựng mạng lưới, những người khác tìm kiếm một công việc.
Donald Trump: Kinh doanh theo mạng đã được chứng minh là một nguồn thu nhập tuyệt vời và mang tính khả thi cao.
Jim Rohn: Kinh doanh theo mạng thực sự là một trong những phương pháp chia sẻ sự giàu có mạnh mẽ nhất từng được phát minh ra.
Brian Tracy: Tương lai của tiếp thị mạng lưới là không có giới hạn, nó sẽ tiếp tục phát triển bởi vì con người ngày càng mong muốn sự tự do.
Bài viết trên đã tổng hợp toàn bộ những kiến thức cốt lõi nhất về mô hình kinh doanh theo mạng giúp shop vận dụng hiệu quả. Để tăng khả năng kinh doanh thành công, ngay khi đơn, người bán hãy nhanh chóng lên đơn, đóng gói cẩn thận và bàn giao cho đơn vị vận chuyển. Nhờ thế, đơn hàng đến tay người nhận đúng hẹn cho shop tăng độ uy tín, hạn chế hoàn hàng hay bom hàng.
Đối với các kiện nặng ký và cồng kềnh, chủ shop ưu tiên chọn Giao Hàng NẶNG để bài toán chi phí vận hành được giải quyết. Đây là giải pháp luân chuyển hàng hóa lý tưởng được thiết kế chuyên biệt cho những kiện đặc thù từ công ty Giao Hàng Nhanh, nhằm phục vụ tốt nhất cho các doanh nghiệp B2B và shop bán hàng toàn quốc.
Hiện tại, Giao Hàng NẶNG đã mạnh tay đầu tư hệ thống phân loại hàng hóa 100% tự động song song ứng dụng công nghệ AI tiên tiến xác định lộ trình giao hàng nhanh nhất. Qua đó, toàn bộ đơn hàng của shop được xử lý trơn tru và hoàn thành chỉ vỏn vẹn 1 - 4 ngày làm việc.
Bên cạnh đó, đơn vị còn có nhiều quyền lợi hấp dẫn khác cho shop kinh doanh thuận lợi như:
Có chính sách bồi thường hàng hóa thỏa đáng: Giao Hàng NẶNG mang đến chính sách bồi thường lên đến 5 triệu đồng trong trường hợp hư hỏng hay thất lạc. Nhờ thế, chủ shop “cất bỏ” gánh nặng, yên tâm khi gửi gắm lô hàng giá trị cao.
Đội xe tải đa dạng tải trọng: Công ty Giao Hàng NẶNG hiện sở hữu đội xe tải hơn 1.500 chiếc với đa dạng tải trọng (lên đến 15 tấn), luôn trong trạng thái sẵn sàng đáp ứng linh hoạt mọi nhu cầu.
Cước phí ‘nhẹ ví’: Đơn vị mang đến mức cước phí hấp dẫn giúp shop tối ưu lợi nhuận kinh doanh. Cụ thể, bảng giá áp dụng từ 4.000 đồng/kg cho 20kg đầu tiên và 3.500 đồng/kg cho các kg tiếp theo. Qua đó, nhà phân phối thoải mái lên đơn hàng sỉ mà không phải đau đầu tính toán chi phí giao nhận.
Giao Hàng NẶNG nỗ lực giao mọi đơn nhanh chóng, đúng hẹn.
>> Hãy nhanh tay đăng ký tài khoản Giao Hàng NẶNG ngay hôm nay để trải nghiệm chất lượng dịch vụ ấn tượng với cước phí ‘nhẹ ví’!
Tham khảo:
- Coursera. 02 02 2026. What Is Network Marketing?. https://www.coursera.org/articles/network-marketing (đã truy cập 14 03 2026).
Bài viết liên quan:
